Elke maand opnieuw. Een week voor je menstruatie voel je het al aankomen. Je bent sneller geïrriteerd, je buik voelt opgezwollen en 's nachts slaap je slecht. Overdag concentreer je je nauwelijks. En als je het probeert uit te leggen, krijg je te horen dat je overdrijft.
Herkenbaar? Dit is geen aanstellerij. PMS, het premenstrueel syndroom, is een reëel patroon van lichamelijke en emotionele klachten dat het dagelijks leven serieus kan verstoren. Je lichaam geeft een signaal. Het verdient aandacht.
Herken je dit patroon? Praten met een coach kan al helpen om grip te krijgen op de stress die PMS met zich meebrengt. Vrijblijvend, jij beslist daarna zelf.
Plan een gratis kennismakingWat is PMS precies?
PMS staat voor premenstrueel syndroom: een verzameling van meer dan honderd beschreven klachten die optreden na de maandelijkse eisprong, in de twee weken voor de menstruatie. Op het moment dat de menstruatie begint, verdwijnen de klachten doorgaans. Dat patroon is kenmerkend.
Er bestaat geen bloedtest of hormoononderzoek om PMS vast te stellen. Vrouwen met PMS hebben geen afwijkende bloedwaarden. Een arts zal je vaak vragen om twee maanden een klachtendagboek bij te houden, zodat er een patroon zichtbaar wordt. Houd er rekening mee: als de klachten de hele maand aanhouden, wijst dat niet op PMS. En bij ernstige pijnklachten vlak voor je menstruatie is het altijd verstandig dit met je huisarts te bespreken.
PMS kan bij sommige vrouwen ook bestaande aandoeningen versterken. Denk aan migraine, astma, diabetes of allergie. Neem dat altijd serieus en bespreek het met een arts.
Hoe ontstaat PMS?
Precies hoe PMS ontstaat is nog niet volledig bekend. Het hormoon progesteron speelt een rol: dit hormoon stijgt na de eisprong. Opvallend genoeg hebben vrouwen met en zonder PMS evenveel progesteron. De gevoeligheid ervoor verschilt per vrouw en lijkt deels erfelijk bepaald.
Wat wel duidelijk is: bij vrouwen met PMS daalt in die periode het serotonineniveau in de hersenen. Serotonine heeft invloed op je stemming, je slaap en je energieniveau. Die daling verklaart veel van de emotionele klachten.
Westerse leefstijl lijkt ook een rol te spelen. PMS komt vaker voor in westerse samenlevingen. Een druk leven met veel werkdruk, weinig beweging en een voedingspatroon met veel suiker, cafeïne en alcohol vergroot de kans op klachten bij vrouwen die al gevoelig zijn voor hormoonschommelingen. Een lichamelijke burn-out en PMS versterken elkaar bovendien: hoe uitgeputter je bent, hoe harder de klachten aankomen.
Welke klachten horen bij PMS?
Lichamelijk voel je het onder meer als gespannen of pijnlijke borsten, een opgeblazen gevoel, het vasthouden van vocht in handen en voeten, buikpijn, hoofdpijn en overmatig transpireren. Ook lage rugklachten komen voor.
Emotioneel zijn de meest voorkomende klachten stemmingswisselingen, prikkelbaarheid, zware vermoeidheid, concentratieproblemen, een slechte nachtrust en depressieve gevoelens. Sommige vrouwen beschrijven ook een angstig of onrustig gevoel dat moeilijk te plaatsen is. Dat continue onrustige gevoel kan veel energie kosten.
Aanhoudende of plotselinge klachten die je zorgen baren? Bespreek die altijd met je huisarts.
Wanneer PMS meer wordt dan PMS
PMS-klachten worden regelmatig niet serieus genomen door de omgeving. Dat doet iets met je. De frustratie, het gevoel niet gehoord te worden en de maandelijkse terugkeer van klachten zorgen voor extra stress. Die stress verdwijnt niet als de menstruatie begint. En dát is het punt waar het gevaarlijk wordt.
Chronische stress bovenop PMS vergroot de kans op lichamelijke uitputtingsklachten. De combinatie van slaaptekort, hormonale schommelingen en voortdurende emotionele druk kan leiden tot een burn-out. Of tot angstklachten die ook buiten de PMS-periode aanwezig zijn. Een hoge hartslag en een drukkend gevoel op de borst kunnen zowel bij PMS als bij overbelasting horen en zijn een signaal om serieus te nemen.
Elke maand dat je dit negeert, zit de spanning dieper. Herstel duurt dan langer en kost meer energie. Herken je het patroon van maandelijkse uitputting gecombineerd met aanhoudende stress? Dan is het tijd om iets te doen.
Voel je dat de stress rondom PMS groter wordt dan de PMS zelf? We helpen al 10.000+ mensen door stress- en burn-outklachten heen. Geen verkooppraatje, een eerlijk gesprek over jouw situatie.
Bespreek je situatieWat kun je zelf doen?
Er is geen één behandeling die voor iedereen werkt, want PMS is per vrouw anders. Maar er zijn dingen die structureel helpen.
Beweeg regelmatig. Beweging stimuleert de aanmaak van endorfine, wat je stemming ondersteunt en spanning vermindert. Een wandeling telt ook. Eet kleine maaltijden verspreid over de dag om je bloedsuiker stabiel te houden. Beperk suiker, zout, alcohol en cafeïne, zeker in de weken voor je menstruatie. Zout houdt vocht vast en maakt het opgeblazen gevoel erger. Slaap is cruciaal. Structureel slaaptekort maakt lichamelijke klachten zwaarder en emotionele klachten heftiger.
Praat erover. Met je partner, een vriendin, een familielid. Niet omdat praten de hormonen verandert, maar omdat het gevoel van "ik sta hier alleen in" veel energie kost. En als dat niet genoeg is, is professionele begeleiding een logische stap.
Bij ernstigere klachten zijn er medische opties. De anticonceptiepil kan hormoonschommelingen dempen. Bij sommige vrouwen helpt een hormoonspiraal. Antidepressiva die het serotoninesysteem beïnvloeden worden soms voorgeschreven bij zware PMS. Dit zijn allemaal opties om met je huisarts of gynaecoloog te bespreken. Zelf experimenteren met medicatie is geen goed idee.
Wanneer past coaching?
Wij behandelen PMS niet. Daarvoor zijn artsen, gynaecologen en psychologen. Maar de stress die PMS veroorzaakt, het gevoel van controle verliezen, maandelijks afhaken, niet begrepen worden? Daar kunnen wij wel bij helpen.
Mensen die bij ons komen zijn vaak hardwerkende vrouwen die gewend zijn door te gaan. Ze hebben geleerd hun klachten weg te redeneren of te relativeren. Totdat hun lichaam het niet meer accepteert. Met 10+ jaar ervaring met lichamelijke stress- en burn-outklachten helpen onze 50+ coaches je te begrijpen wat er gebeurt en hoe je ruimte maakt voor herstel. Je kunt ook ons gratis e-book over het herkennen van een burn-out downloaden als eerste stap.
Klaar voor een eerste stap?
Een vrijblijvend adviesgesprek kost je niets en verplicht je tot niets. We luisteren naar jouw situatie, koppelen je aan een passende coach en jij beslist daarna zelf of coaching past. Met 10+ jaar ervaring helpen we mensen elke week opnieuw weer in beweging.
Plan een vrijblijvend adviesgesprekBronnen
- Premenstrual Syndrome (PMS) (University of Rochester Medical Center, z.j.)
- Serotonin and premenstrual dysphoric disorder (Steiner et al., Psychopharmacology Bulletin, 2003)
Geschreven door
Team Meulenberg Training & Coaching
Achter Team Meulenberg Training & Coaching staat een landelijk netwerk van professioneel opgeleide stress- en burn-outcoaches. In ruim tien jaar hebben we meer dan 10.000 mensen door heel Nederland begeleid, terug naar rust, energie en werkplezier, met een aanpak die bewegen in de natuur combineert met persoonlijke begeleiding.
Onze coaches zijn opgeleid en gecertificeerd in onder meer stress- en burn-outcoaching en oplossingsgerichte coaching, en werken vanuit jarenlange praktijkervaring met mensen die vastliepen en weer in balans kwamen. Lees meer over ons team en onze werkwijze.
Veelgestelde vragen
Blijf je na het lezen met vragen zitten? Dit zijn de antwoorden die anderen op weg hielpen.
PMS-klachten starten meestal ongeveer twee weken voor je menstruatie, direct na de eisprong. Dat is het moment waarop progesteron stijgt en serotonine bij gevoelige vrouwen daalt. Zodra je menstruatie begint, verdwijnen de klachten doorgaans vanzelf weer. Dat vaste patroon, klachten die opkomen en weer wegtrekken rond je cyclus, is precies wat PMS onderscheidt van andere klachten die de hele maand aanhouden.
Voorkomen is een groot woord, maar een gezonde leefstijl kan de klachten wel duidelijk verzachten. Regelmatig bewegen, kleine maaltijden verspreid over de dag en minder suiker, zout, alcohol en cafeïne helpen je bloedsuiker en stemming stabieler te houden. Genoeg slaap is daarbij minstens zo belangrijk, want slaaptekort maakt zowel de lichamelijke als emotionele klachten zwaarder. Het verandert je hormonen niet, maar het maakt de maandelijkse dip vaak wel draaglijker.
Dat opgeblazen gevoel komt door vochtvasthouding, niet door wat je eet. In de週en voor je menstruatie kan je lichaam meer vocht vasthouden in bijvoorbeeld handen, voeten en buik. Zout versterkt dit effect, dus als je gevoelig bent voor een opgeblazen gevoel, helpt het om zoutinname rond deze periode wat te beperken. Het is een fysiek proces dat los staat van hoeveel je eet.
Meestal juist niet. Beweging stimuleert de aanmaak van endorfine, wat je stemming ondersteunt en spanning helpt verminderen, ook als je je al moe voelt. Je hoeft er geen zware training van te maken: een wandeling telt al mee. Luister wel naar je lichaam. Als extreme vermoeidheid je dagelijks leven blijft verstoren, ook buiten je PMS-week, is dat een signaal om serieus te nemen.
Gewone stress ontstaat door een concrete gebeurtenis en ebt daarna weer weg. De stress rond PMS is anders: die keert elke maand terug, vaak gecombineerd met het gevoel niet serieus genomen te worden door je omgeving. Die herhaling stapelt zich op en verdwijnt niet automatisch als je menstruatie begint. Herken je dat patroon van maandelijkse uitputting en aanhoudende spanning? Dan kan een vrijblijvende kennismaking met een coach helpen om daar grip op te krijgen.
