Er is iets wat je niet loslaat. Misschien al jaren. Een beeld dat flitst. Een gevoel dat opkomt op de raarste momenten. Of een situatie die je mijdt zonder precies te weten waarom. Je hebt het weggestopt, bent verdergegaan. En toch is het er nog steeds.
Veel mensen die vastlopen na een schokkende ervaring horen op een gegeven moment de term EMDR vallen. Maar wat is het precies? Hoe werkt het? En is het ook gevaarlijk?
Wat is EMDR?
EMDR staat voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing. Het is een therapievorm die speciaal is ontwikkeld voor mensen die een traumatische ervaring niet kunnen verwerken. Denk aan mishandeling, een ernstig ongeluk, seksueel geweld, een overval of het meemaken van een oorlog. Maar ook ervaringen die minder zichtbaar zijn voor de buitenwereld kunnen diepe sporen achterlaten.
De therapie werd eind jaren tachtig ontwikkeld door de Amerikaanse psychologe Francine Shapiro. Zij ontdekte min of meer bij toeval dat het snel bewegen van haar ogen tijdens een wandeling haar hoofd rustiger maakte. Ze begon dit verder te onderzoeken en ontwikkelde er een volwaardige therapiemethode uit. Inmiddels wordt EMDR wereldwijd ingezet en is het een bewezen behandeling bij PTSS en andere traumagerelateerde klachten.
Hoe werkt een EMDR-sessie?
De kern van EMDR is eigenlijk verrassend eenvoudig te omschrijven. Je brengt de traumatische herinnering terug naar boven, inclusief de beelden en gevoelens van dat moment. Terwijl je je dat herinnert, krijg je via een koptelefoon afwisselend rechts en links een afleidend geluid te horen. Soms wordt ook een bewegende wijzer of licht gebruikt dat je met je ogen volgt.
Die afleidende prikkel zorgt ervoor dat je aandacht zich gedeeltelijk verlegt. Het trauma blijft aanwezig, maar verschuift naar de achtergrond. Na een set geluiden of bewegingen stelt de therapeut vragen over wat je voelt en denkt. Dit herhaalt zich meerdere keren per sessie.
Het doel is niet om de herinnering weg te nemen. Wat je hebt meegemaakt, vergeet je niet. EMDR zorgt er wel voor dat de emotionele lading ervan afneemt. De herinnering blijft, maar de pijn die erbij hoort wordt draaglijker.
EMDR lijkt op het eerste gezicht wat op hypnose, maar dat is het niet. Je bent gedurende de hele sessie volledig aanwezig en bewust.
Herken je dit gevoel van vastlopen? Wij zijn geen EMDR-therapeuten, maar de stress en angstklachten die trauma achterlaat begeleiden we wel. Vrijblijvend kennismaken kan altijd.
Plan een gratis kennismakingVoor wie is EMDR geschikt?
EMDR wordt in de eerste plaats ingezet bij mensen met PTSS of andere klachten die rechtstreeks voortkomen uit een onverwerkte traumatische ervaring. Er bestaat geen vaste lijst van situaties die "in aanmerking komen". Wat de ene mens nauwelijks raakt, kan bij iemand anders diepe wonden slaan. Dat maakt trauma zo persoonlijk.
Er zijn wel situaties waarin EMDR minder effectief is. Als je de traumatische herinnering volledig hebt geblokkeerd en haar niet meer kunt oproepen, dan heeft de methode onvoldoende aanknopingspunt. Hetzelfde geldt als je medicijnen gebruikt die gevoelens onderdrukken, of als je er simpelweg nog niet klaar voor bent om de confrontatie aan te gaan. EMDR vraagt om openheid en bereidheid. Dat klinkt logisch, maar het is ook een van de moeilijkste drempels om te nemen.
Mensen die bij ons komen met klachten rondom angst, emotionele instabiliteit of het gevoel dat ze niet meer kunnen voelen, herkennen dit soms wel. Als je moeite hebt om in contact te komen met je gevoelens, kan dat een teken zijn dat er iets weggestopt is dat aandacht vraagt.
Is EMDR gevaarlijk?
Dit is een vraag die veel mensen stellen voordat ze een eerste afspraak maken. Het eerlijke antwoord: nee, EMDR is niet gevaarlijk. Maar er zijn wel dingen waar je rekening mee moet houden.
EMDR is een intensieve therapievorm. Je herleeft iets wat pijnlijk was. Dat roept emoties op, soms heftig. Na een sessie kun je je uitgeput voelen, emotioneel of even uit balans. Die gevoelens zijn normaal en tijdelijk. Ze horen bij het verwerkingsproces. Gemiddeld verdwijnen ze binnen een paar dagen.
Waar het wél mis kan gaan, is als de therapie niet goed wordt uitgevoerd. EMDR heeft protocollen en die zijn er niet voor niets. Een onervaren of slecht opgeleide therapeut die die protocollen niet nauwkeurig volgt, kan onbedoeld meer schade aanrichten dan helpen. Kies daarom altijd voor een erkend en gecertificeerd EMDR-therapeut. Kijk op de website van de EMDR Vereniging Nederland voor geregistreerde behandelaars.
Bij PTSS en ernstige traumaklachten is de aangewezen weg via je huisarts of een GGZ-instelling. EMDR is een specialistische therapie voor psychologen en therapeuten. Coaching is daar geen vervanging voor.
Wat EMDR doet met onverwerkte gevoelens
Veel mensen die een trauma hebben meegemaakt, stoppen hun gevoelens weg. Ze gaan verder. Het leven gaat door. En toch duikt het trauma op, onverwacht en onuitgenodigd. Als emotionele instabiliteit, als plotselinge woede, als angst voor situaties waarvan je niet goed begrijpt waarom ze je zo raken.
Onverwerkte trauma's kunnen ook bijdragen aan klachten als PTSS, aanhoudende angst of uitputting. Die klachten beïnvloeden je dagelijkse functioneren, je werk, je relaties, je gevoel van veiligheid. EMDR helpt om de emotionele lading van die herinneringen te verminderen, zodat je er niet langer door wordt overstuurd.
Stel je voor: je kunt straks aan die periode terugdenken zonder dat je lichaam in de stress schiet. Dat de herinnering er is, maar jij er niet meer door wordt meegesleurd. Veel mensen die EMDR succesvol hebben doorlopen, beschrijven dat gevoel als een soort innerlijke rust die ze lang niet hadden gekend.
De stress en angstklachten die trauma achterlaat, hoef je niet alleen te dragen. Onze coaches helpen al 10.000+ mensen bij het verminderen van stress en het opbouwen van veerkracht. Geen verkooppraatje, een eerlijk gesprek.
Bespreek je situatieWat wij doen en wat niet
Wij zijn coaches, geen psychologen of therapeuten. EMDR is een specialistische behandeling die wij zelf niet uitvoeren. Daarvoor verwijzen we je altijd door naar je huisarts of een erkend GGZ-behandelaar.
Wat wij wel doen: begeleiden bij de stress- en angstklachten die trauma achterlaat. Want ook als je EMDR volgt of overweegt, kan er ondertussen veel aan je knagen. Slaaptekort, overprikkeling, het gevoel dat je nergens meer rust vindt. Dat soort klachten pakken we samen aan.
Elke maand dat je wacht met het aanpakken van aanhoudende stressklachten, zit de spanning dieper. Herstel kost dan meer tijd en energie. Een eerste gesprek kost je niets en verplicht je tot niets.
Bij ernstige psychische klachten, zoals een depressie, een angststoornis of complexe PTSS, is de eerste stap altijd je huisarts. Die kan je doorverwijzen naar de juiste zorg. Coaching is aanvullend, nooit een vervanging voor professionele behandeling.
Klaar voor een eerste stap?
Een vrijblijvend adviesgesprek kost je niets en verplicht je tot niets. We luisteren naar jouw situatie, koppelen je aan een passende coach en jij beslist daarna zelf of coaching past. Met 10+ jaar ervaring helpen we mensen elke week opnieuw weer in beweging.
Plan een vrijblijvend adviesgesprekBronnen
- Richtlijn PTSS (GGZ Standaarden / Trimbos-instituut, 2024)
Geschreven door
Team Meulenberg Training & Coaching
Achter Team Meulenberg Training & Coaching staat een landelijk netwerk van professioneel opgeleide stress- en burn-outcoaches. In ruim tien jaar hebben we meer dan 10.000 mensen door heel Nederland begeleid, terug naar rust, energie en werkplezier, met een aanpak die bewegen in de natuur combineert met persoonlijke begeleiding.
Onze coaches zijn opgeleid en gecertificeerd in onder meer stress- en burn-outcoaching en oplossingsgerichte coaching, en werken vanuit jarenlange praktijkervaring met mensen die vastliepen en weer in balans kwamen. Lees meer over ons team en onze werkwijze.
Veelgestelde vragen
Blijf je na het lezen met vragen zitten? Dit zijn de antwoorden die anderen op weg hielpen.
Dat verschilt sterk per persoon en per gebeurtenis. Bij een op zichzelf staande schokkende ervaring kunnen soms al na een paar sessies duidelijke veranderingen merkbaar zijn. Bij meervoudige of langdurige trauma's duurt een traject vaak langer, omdat er meer lagen te verwerken zijn. Je EMDR-therapeut bepaalt samen met jou het tempo, gebaseerd op wat je op dat moment aankunt.
Dat kan, maar houd rekening met vermoeidheid. Een sessie kan behoorlijk intensief zijn, waardoor je je na afloop leeg, emotioneel of afgeleid kunt voelen. Veel mensen plannen daarom bewust wat rust in na een sessie, in plaats van meteen door te gaan met veeleisende taken. Voel je je onrustig of moe, geef jezelf dan de ruimte om bij te komen voordat je weer vol gas gaat.
Ja, dat komt regelmatig voor en hoort bij het verwerkingsproces. Omdat je de herinnering actief oproept, kunnen gevoelens tijdelijk feller aanvoelen dan daarvoor. Dat is meestal van korte duur en verdwijnt doorgaans binnen een paar dagen. Blijven de klachten aanhouden of voel je je juist slechter, bespreek dat dan met je therapeut, zodat het traject daarop kan worden aangepast.
EMDR binnen de GGZ valt vaak onder de vergoede geestelijke gezondheidszorg, mits er sprake is van een diagnose zoals PTSS en de behandeling wordt uitgevoerd door een erkend, gecontracteerd therapeut. De precieze vergoeding hangt af van je polis, het soort zorgtraject en eventueel eigen risico. Check dit vooraf bij je zorgverzekeraar, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Bij gesprekstherapie praat je vooral over wat er is gebeurd en onderzoek je patronen en gedachten. EMDR gaat een stap verder: je roept de herinnering actief op terwijl afwisselende prikkels, zoals geluid of oogbewegingen, je aandacht deels afleiden. Daardoor verliest de herinnering emotionele lading zonder dat je er telkens uitgebreid over hoeft te vertellen. Beide vormen kunnen elkaar goed aanvullen, afhankelijk van je klachten.
