Persoon zit stil en in gedachten verzonken in een woonkamer

Je maakt iets mee wat je wereld op zijn kop zet. Een ongeluk. Misbruik. Een overval. Of iets wat je zag gebeuren bij een ander. In eerste instantie probeer je door te gaan. Maar de herinneringen komen terug. Als flashbacks. Als nachtmerries. Je schrikt van dingen die anderen niet eens opmerken. Je bent voortdurend gespannen, zonder dat je precies weet waarom.

Dit is geen aanstellerij. Dit is hoe een onverwerkt trauma zich kan uiten.

Wat is een trauma?

Een trauma is een onverwerkte schokkende gebeurtenis die een blijvende indruk in je brein heeft achtergelaten. De herinneringen dringen zich aan je op, keer op keer. Je hebt last van angst, woede, verdriet of een gevoel van leegte dat maar niet weggaat.

Niet elke nare ervaring wordt een trauma. Het gaat erom of je de gebeurtenis kunt verwerken. Lukt dat niet, dan slaat je brein de herinnering op als een voortdurend gevaar. Een klein teken, een geur, een geluid kan dan een golf van stress veroorzaken alsof het nog steeds gebeurt.

Welke soorten trauma zijn er?

Drie soorten trauma: enkelvoudig, meervoudig en complex, met korte omschrijving per type
Figuur 1. De drie hoofdvormen van trauma, van eenmalige schok tot brede impact op persoonlijkheid en dagelijks functioneren.

Er zijn drie vormen, en geen ervan is per definitie erger dan de andere.

Enkelvoudig trauma ontstaat door één ingrijpende gebeurtenis, zoals een brand, een aanranding of een ernstig ongeluk. Ook als het eenmalig was, kan de impact groot zijn.

Meervoudig trauma ontstaat door herhaalde of langdurige ervaringen, zoals langdurig pesten of herhaald misbruik. Dit kan leiden tot een diepgeworteld negatief zelfbeeld en aanhoudende angstklachten.

Complex trauma raakt meerdere gebieden van je leven tegelijk. Je karakter, je ontwikkeling, je relaties. Denk aan een laag zelfvertrouwen, PTSS of verslavingsproblemen die voortkomen uit jarenlange trauma's.

Hoe merk je een trauma in je leven?

De klachten van een trauma zijn divers. Je merkt het in je lichaam, in je gedachten en in je omgang met anderen.

Lichamelijk kun je denken aan: slaapproblemen, een verhoogde hartslag, aanhoudende spanning in je spieren of duizeligheid. Aanhoudende lichamelijke klachten zonder duidelijke oorzaak? Laat dat altijd door je huisarts beoordelen.

Psychisch zie je vaak: somberheid, prikkelbaarheid, schuldgevoelens, huilbuien of het gevoel dat je jezelf niet meer herkent. Sommigen trekken zich terug. Anderen zoeken afleiding in alcohol of andere middelen om de pijn even niet te voelen.

In relaties merk je het doordat je wantrouwiger wordt, moeite hebt om je te verbinden, of juist heel afhankelijk van anderen wordt. Ook concentratieproblemen en verminderd functioneren op het werk horen bij het beeld.

En dan is er het herbeleven. De gebeurtenis speelt zich af als een film in je hoofd. Nachtmerries. Flashbacks. Elke keer met dezelfde emotionele lading als toen het gebeurde.

Herken je dit in jezelf? Wij zijn geen traumatherapeuten, maar de stress- en burn-outklachten die door een trauma kunnen ontstaan, daar helpen wij je wel mee. Vrijblijvend, en zonder verkooppraatje.

Bespreek je situatie

Trauma en stress: een gevaarlijke combinatie

Een onverwerkt trauma houdt je lichaam permanent in een staat van alertheid. Je bent constant gespannen. Je slaapt slecht. Je raakt steeds sneller uitgeput. Dat zijn klassieke stresssymptomen, maar met een diepere oorzaak.

Daarbij komt dat trauma's vaak leiden tot schuldgevoelens en een laag zelfbeeld. Je gaat meer van jezelf eisen. Je legt de lat te hoog. En als je langdurig over je grenzen gaat, kan dat uitmonden in een emotionele instabiliteit of zelfs een burn-out. De link tussen trauma en burn-out is reëler dan veel mensen denken.

Elke maand dat je dit negeert, zit de spanning dieper. Herstel duurt dan langer en vraagt meer van je.

Trauma verwerken: wat helpt?

Traumaverwerking vraagt om professionele hulp. Een psycholoog of therapeut begeleidt je door drie fases: stabiliseren, verwerken en integreren. In de eerste fase leer je omgaan met de emoties die het trauma oproept. In de tweede fase kijk je met afstand naar de gebeurtenis. In de derde fase leer je de ervaring een plek te geven in je leven.

Bekende behandelmethoden zijn EMDR, Imaginaire Rescripting en gesprekstherapie. Welke het beste bij jou past, bepaal je samen met een psycholoog.

Wij behandelen geen trauma. Dat is het werk van psychologen en therapeuten. Maar de stress en burn-outklachten die je ervan overhoudt? Daar helpen wij je wel mee. Veel van onze cliënten komen bij ons nadat ze al in behandeling zijn (geweest), of juist als ze merken dat de stress en uitputting hun dagelijks leven domineren. Met 10+ jaar ervaring in stress- en burn-outcoaching weten we hoe zwaar die combinatie kan zijn.

Wat je zelf kunt doen: praat met iemand die je vertrouwt. Houd een gezonde leefstijl aan. Slaap, beweeg en eet goed. Niet omdat dat het trauma oplost, maar omdat het je draagkracht vergroot terwijl je aan herstel werkt. En als je moeite hebt om contact te maken met je gevoel, weet dan dat ook dat onderdeel is van het herstel.

Veel mensen die bij ons komen zijn al jaren bezig, maar lopen vast op de stress en uitputting die het trauma heeft achtergelaten. Onze 50+ ervaren coaches denken graag met je mee over een eerste stap. Geen verplichtingen.

Plan een gratis kennismaking

Wanneer zoek je hulp?

Twijfel je of jouw klachten "erg genoeg" zijn om hulp te zoeken? Die twijfel is begrijpelijk, maar onderschat de impact van een onverwerkt trauma niet. Klachten die niet worden aangepakt, verdwijnen zelden vanzelf. Ze kunnen zich juist verdiepen, soms jaren later.

Begin bij je huisarts als je lichamelijke klachten hebt of niet zeker weet waar je naartoe moet. Voor traumaverwerking ben je bij een psycholoog of therapeut aan het juiste adres. En voor de stress, de uitputting en het herstel van je veerkracht: daar staan onze coaches voor je klaar.

Stel je voor dat je over een paar maanden weer wakker wordt zonder dat gevoel van constante alertheid. Dat je een herinnering kunt hebben zonder dat je erdoor overspoeld wordt. Dat is waar herstel naartoe werkt. En het begint met een eerste stap zetten.

Klaar voor een eerste stap?

Een vrijblijvend adviesgesprek kost je niets en verplicht je tot niets. We luisteren naar jouw situatie, koppelen je aan een passende coach en jij beslist daarna zelf of coaching past. Met 10.000+ mensen geholpen en 10+ jaar ervaring helpen we mensen elke week opnieuw weer in beweging.

Plan een vrijblijvend adviesgesprek

Bronnen