Ze is al jaren een van uw meest betrouwbare medewerkers. Loyaal, ervaren, communicatief sterk. En dan merkt u ineens iets. Ze meldt zich vaker kort ziek. Ze lijkt minder scherp. Ze trekt zich terug van vergaderingen die ze altijd voortrok. U weet dat er iets is, maar u kunt er de vinger niet op leggen.
De kans is groot dat de overgang een rol speelt. En de kans is even groot dat niemand dat hardop zegt.
Wat de overgang doet met een vrouw op de werkvloer
De overgang is geen moment, het is een periode. Die kan jaren duren en gaat gepaard met hormonale schommelingen die het hele lichaam en brein raken. Bekende klachten zijn opvliegers, nachtelijk zweten, slaapproblemen en concentratieproblemen, ook wel 'brain fog' genoemd. Maar ook stemmingswisselingen, angst, somberheid en een lager zelfvertrouwen horen erbij.
Die laatste twee worden het meest onderschat. Vrouwen die jarenlang met zelfverzekerdheid hun werk deden, twijfelen ineens aan zichzelf. Ze proberen te compenseren, bij te blijven, niemand tot last te zijn. Dat kost extra energie die er simpelweg niet is. En zo groeit de druk van binnenuit.
Onderzoek van TNO (2022) laat zien dat 8 op de 10 vrouwen aangeeft dat overgangsklachten invloed hebben op hun functioneren. 34% meldt zich minstens één keer ziek door overgangsklachten. En 1 op de 3 vrouwen overweegt minder te gaan werken of stopt helemaal. In Nederland zijn er ongeveer 1,8 miljoen werkende vrouwen tussen de 40 en 60 jaar die in deze levensfase zitten.
Herken je dit patroon in je organisatie? Een vrijblijvend gesprek met een van onze coaches kan helpen om de volgende stap te zetten. Geen verkooppraatje, een eerlijk gesprek.
Bespreek je situatieWat dit kost voor uw organisatie
Vrouwen in de leeftijdsgroep 45-60 zijn vaak de spil van een team. Ze brengen rust, kennis en sociale intelligentie. Als zij wegvallen of zich terugtrekken, verdwijnt er iets wat u niet zomaar kunt vervangen, zeker niet op een krappe arbeidsmarkt.
Stemmingswisselingen en overprikkeling die collega's niet begrijpen, leiden tot misverstanden en wrijving. Als niemand weet waar het vandaan komt, ontstaan er al snel irritaties of geroddel. Dat tast het vertrouwen in het team aan.
En als een medewerker uitvalt, moeten anderen haar taken overnemen. De kosten van psychisch verzuim lopen snel op, niet alleen financieel, maar ook in betrokkenheid en continuïteit. Elke maand dat dit onbesproken blijft, groeit de schade.
De relatie tussen de overgang, stress en burn-out
Dit is waar het voor veel organisaties echt misgaat: overgangsklachten en stressklachten lijken sterk op elkaar en versterken elkaar ook. Tijdens de overgang daalt de productie van oestrogeen en progesteron, hormonen die een directe rol spelen bij stemming, slaap en stressregulatie. Vrouwen worden gevoeliger voor prikkels en minder stressbestendig op het moment dat de druk in hun leven vaak het hoogst is.
Want deze levensfase valt samen met veel meer: hoge werkdruk, mantelzorg, kinderen die thuis wonen of net vertrekken, een veranderende rol op het werk. Al die factoren samen kunnen leiden tot overbelasting en uiteindelijk langdurige uitval door burn-out.
Een burn-out als gevolg van de overgang herken je aan extreme uitputting die niet herstelt met rust, het gevoel de grip te verliezen, cynisme richting werk, het gevoel 'niet meer jezelf te zijn' en overprikkeling of huilbuien die nergens vandaan lijken te komen. Veel vrouwen denken dat het aan henzelf ligt of 'erbij hoort'. Dat schuldgevoel, gecombineerd met de neiging om door te blijven gaan, verergert de situatie alleen maar.
Wij behandelen de overgang zelf niet. Daar zijn huisarts, gynaecoloog en andere medische professionals voor. Maar de stress- en burn-outklachten die eruit voortkomen? Daar helpen wij wel bij.
Heeft u een medewerker die vastloopt? Onze 50+ ervaren coaches begeleiden mensen met stress- en burn-outklachten. Vrijblijvend adviesgesprek, u beslist daarna zelf.
Vraag een adviesgesprek aanSignalen herkennen: waar let u op?
Als leidinggevende hoeft u geen expert te zijn in hormonale processen. Maar u doet er goed aan om alert te zijn op veranderingen bij een medewerker die jarenlang stabiel en betrouwbaar was.
Let op: verminderde scherpte bij iemand die dat eerder nooit vertoonde, vaker kortdurend verzuim met vage klachten zoals uitputting of griepgevoel, terugtrekgedrag of minder initiatief nemen, emotionele reacties op situaties die eerder geen probleem waren, en twijfel aan het eigen functioneren bij een medewerker die dat altijd goed deed.
Cruciale kanttekening: herken deze signalen als overgangsklachten en niet als onprofessionalisme of verminderde inzet. Het risico op een verkeerde conclusie is reëel, en dat is precies wat vrouwen in deze fase het meest kwetst.
Als u merkt dat een medewerker kampt met zelfopgelegde prestatiedruk die niet meer in verhouding staat tot de situatie, is dat een extra signaal om het gesprek aan te gaan.
Wat u als werkgever kunt doen
Preventie begint bij openheid. Dat klinkt eenvoudig, maar vraagt wel om een bewuste keuze.
Doorbreek het taboe. Maak de overgang bespreekbaar in HR-gesprekken en teamoverleggen. Niet als probleem, maar als levensfase die aandacht verdient. Vraag hoe het echt gaat, zonder oordeel. Sociale steun op de werkplek is een bewezen factor in het verminderen van stress.
Train leidinggevenden. Zorg dat zij signalen herkennen en weten hoe ze het gesprek voeren. Een open houding maakt al een groot verschil en geeft de medewerker het gevoel dat ze gezien wordt.
Bied flexibiliteit. Denk aan aanpassingen in werktijden, de mogelijkheid tot thuiswerken bij slechte nachten, of tijdelijke werkverlichting. U laat daarmee zien dat u de situatie serieus neemt.
Verlies het langetermijnperspectief niet. Vrouwen in de overgang zijn vaak op het hoogtepunt van hun ervaring en sociale vaardigheden. Tijdelijk minder kunnen is geen einde, het is een fase. Trouw blijven aan waardevolle medewerkers loont.
Wilt u weten hoe u frequente ziekmeldingen structureel aanpakt? Lees dan ook ons artikel over kortdurend verzuim en wat u daarin kunt doen als werkgever.
Voor organisaties die meer willen dan een gesprek: wij bieden ook workshops en trainingen specifiek gericht op de overgang en stress. Interactief, praktisch en direct toepasbaar voor zowel medewerkers als leidinggevenden. Of download eerst onze gratis gids over het herkennen van burn-out als startpunt.
Klaar voor een eerste stap?
Een vrijblijvend adviesgesprek kost u niets en verplicht u tot niets. We luisteren naar uw situatie, koppelen u aan een passende coach en u beslist daarna zelf of coaching past. Met 10+ jaar ervaring helpen we mensen en organisaties elke week opnieuw weer in beweging.
Plan een vrijblijvend adviesgesprekBronnen
- De overgang: klachten en de invloed op het werk (TNO, 2022)
- Menopause – factsheet (WHO, 2023)
Geschreven door
Team Meulenberg Training & Coaching
Achter Team Meulenberg Training & Coaching staat een landelijk netwerk van professioneel opgeleide stress- en burn-outcoaches. In ruim tien jaar hebben we meer dan 10.000 mensen door heel Nederland begeleid, terug naar rust, energie en werkplezier, met een aanpak die bewegen in de natuur combineert met persoonlijke begeleiding.
Onze coaches zijn opgeleid en gecertificeerd in onder meer stress- en burn-outcoaching en oplossingsgerichte coaching, en werken vanuit jarenlange praktijkervaring met mensen die vastliepen en weer in balans kwamen. Lees meer over ons team en onze werkwijze.
Veelgestelde vragen
Blijf je na het lezen met vragen zitten? Dit zijn de antwoorden die anderen op weg hielpen.
De overgang begint meestal tussen de 45 en 55 jaar, maar kan bij sommige vrouwen al eerder starten. Het is geen kort moment maar een periode die jaren kan duren, met wisselende intensiteit. De hormonale schommelingen die klachten zoals concentratieproblemen en stemmingswisselingen veroorzaken, bouwen vaak geleidelijk op en kunnen ook na de overgang zelf nog een tijd doorwerken op het functioneren.
Herstel is voor veel medewerkers mogelijk, zeker als de klachten op tijd herkend en serieus genomen worden. Omdat de overgang een fase is en geen blijvende toestand, keert de energie en scherpte bij veel vrouwen terug zodra de belasting vermindert en er ruimte komt voor herstel. Belangrijk is dat er geen extra druk ontstaat door schuldgevoel of het gevoel te moeten doorgaan ondanks uitputting.
Als leidinggevende mag je best het initiatief nemen, mits je dat doet zonder oordeel en met oprechte interesse in hoe het echt gaat. Veel vrouwen durven het onderwerp niet zelf aan te snijden uit angst als minder capabel gezien te worden. Juist door open te vragen hoe het gaat, geef je ruimte zonder druk. Dat maakt vaak al een groot verschil in hoe iemand zich gezien voelt.
Overgangsklachten worden meestal geregistreerd als regulier ziekteverzuim, vaak met vage klachten zoals uitputting of griepgevoel als reden. Het artikel laat zien dat dit kortdurend verzuim vaker voorkomt bij overgangsklachten, wat het lastig maakt om het patroon te herkennen. Let daarom op herhaling bij een medewerker die voorheen zelden ziek was, dat kan een signaal zijn om het gesprek aan te gaan in plaats van het verzuim los te registreren.
De klachten en de impact ervan verschillen sterk per persoon. De ene medewerker merkt vooral concentratieproblemen en brain fog, de andere vooral stemmingswisselingen of een dalend zelfvertrouwen. Ook de combinatie met andere levensdruk, zoals mantelzorg of hoge werkdruk, maakt per situatie uit hoeveel impact het heeft. Daarom is generaliseren lastig en is het beter om per medewerker te kijken wat er speelt.
