In de zorg is het ziekteverzuim gestegen tot boven het niveau van de coronaperiode. In de distributiecentra van Lidl meldde 40 procent van de medewerkers zich het afgelopen jaar ziek door de werkdruk. Twee berichten uit dezelfde maand, uit twee werelden die verder niets met elkaar te maken hebben.

Als uitval te maken had met het soort werk dat je doet, zouden die twee lijstjes niet zo op elkaar lijken. Toch doen ze dat. Dat is precies wat je moet weten als je zelf al maanden op je tandvlees loopt en denkt dat het aan jou ligt.

In vijf minuten weet je of je klachten bij spanning horen of dat er meer speelt.

Doe de gratis test

Wat de cijfers uit de zorg laten zien

ABN AMRO publiceerde op 20 augustus 2026 een nieuwe Sectorale Welzijnsmonitor. Van alle sectoren scoort de zorg daarin het laagst op gezondheid, en op veiligheid het op een na laagst.

  • Het ziekteverzuim in de zorg lag in 2025 op 7,5 procent, tegen 5,4 procent gemiddeld over alle sectoren. In de loop van 2026 steeg het tot boven het coronaniveau.
  • De verpleging, verzorging en thuiszorg spant de kroon met 9,2 procent, gevolgd door de gehandicaptenzorg met 8,1 procent en de jeugdzorg met 7,7 procent.
  • 27 procent van de zorgmedewerkers noemt het werk zelf als reden voor het verzuim. Dat is 5 procentpunt hoger dan in andere sectoren.
  • De kosten daarvan schat ABN AMRO op ruim 5,8 miljard euro per jaar.

Daar komt bij wat er op een gewone dienst gebeurt. Bijna een op de vijf zorgmedewerkers kreeg het afgelopen jaar te maken met intimidatie of bedreiging door patiënten, cliënten of hun naasten. Bijna een op de tien met lichamelijk geweld. Bij 8,5 procent ging het om seksuele intimidatie.

Dat zijn geen incidenten die je aan het eind van je dienst afschudt. Ze stapelen zich op in een lichaam dat sowieso al te weinig kans krijgt om te herstellen.

Staafdiagram met het ziekteverzuimpercentage in 2025 per zorgsector, aflopend van verpleging en verzorging met 9,2 procent tot het gemiddelde van alle sectoren met 5,4 procent
Figuur 1. Ziekteverzuim in de zorg ligt in elke deelsector boven het landelijk gemiddelde

En dan het distributiecentrum

FNV Handel legde tussen 5 maart en 11 mei 2026 een werkdruktest voor aan 1.168 medewerkers van Lidl. Over de hele groep scoort 74 procent code rood en 15 procent oranje. Elf procent heeft een gezonde werkdruk.

In de distributiecentra is het beeld nog scherper:

  • 40 procent meldde zich het afgelopen jaar ziek vanwege de werkdruk: 25 procent één keer, 15 procent meerdere keren.
  • 59 procent scoort rood en 26 procent oranje. Samen 85 procent.
  • 36 procent krijgt naar eigen zeggen onvoldoende steun van de leidinggevende.

Over alle deelnemers heen krijgt 79 procent het werk niet af binnen werktijd. Bij de groep in code rood is dat 91 procent. Een op de vijf pauzeert onvoldoende. Wat medewerkers zelf het vaakst noemen als oplossing is niet ingewikkeld: meer tijd en meer collega's.

Lidl herkent zich niet in de uitkomsten. HR-directeur Sophie Geerts-Jaspers zet vraagtekens bij de opzet van het onderzoek, omdat de vragenlijst via een link door iedereen en meerdere keren ingevuld kon worden, en wijst op eigen metingen: daarin daalde het verzuim van 8 naar 5,4 procent, dicht bij het retailgemiddelde van 5 procent. Donderdag 27 augustus praten FNV en Lidl erover verder.

Wie gelijk heeft over het gemiddelde is voor die tafel. Voor iemand die zelf in code rood zit verandert het niets, want een gemiddelde vertelt je niet hoe jouw week eruitzag.

Twee sectoren, hetzelfde patroon

Een verpleegkundige en een orderpicker delen bijna niets. Andere opleiding, ander loon, een ander soort moeheid aan het eind van de dag. Toch komen vier dingen in beide onderzoeken terug.

  • Het tempo wordt ergens anders bepaald. Door het rooster, de bezetting, de scanner of de vrachtwagen die om zes uur weg moet. Niet door jou.
  • Het werk past niet in de uren die ervoor staan. Dus ga je harder, of je neemt het mee naar huis in je hoofd.
  • Herstel is het eerste dat sneuvelt. De pauze die je overslaat, de dienst die je er toch bij pakt, het weekend dat je nodig hebt om bij te komen van de week ervoor.
  • Niemand ziet het, tot je omvalt. Uitputting is onzichtbaar zolang je nog komt opdagen.

Dat het niet aan je vak ligt, blijkt ook uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden van TNO en CBS. In 2025 had 21 procent van alle werknemers burn-outklachten, tegen 13 procent tien jaar geleden. In het onderwijs is dat 25,3 procent, in de ICT 25 procent, in de landbouw 11,2 procent. Overal komen ze voor. De cijfers uit de NEA 2025 zetten we hier op een rij.

Wat sectoren van elkaar onderscheidt is dus niet hoe zwaar het werk is, maar hoeveel ruimte er is om ervan bij te komen.

Ziek melden is niet hetzelfde als herstellen

Eén getal uit het Lidl-onderzoek verdient meer aandacht dan het krijgt. Van de medewerkers in de distributiecentra meldde 15 procent zich meerdere keren ziek door de werkdruk. Dat is geen incident meer, dat is een patroon: eruit vallen, te vroeg terugkomen, opnieuw eruit vallen.

Daar gaan klachten van tijdelijk naar hardnekkig. Je bent net genoeg opgeknapt om weer te beginnen, en het werk staat er nog precies zo bij als toen je wegging. Twee weken later ben je terug bij af, en de keer daarna duurt het herstel langer.

Leidinggevenden zien dat zelden aankomen. We schreven eerder over waarom stresssignalen op het werk zo vaak te laat worden opgepikt.

Het probleem daarna: wachten

Stel dat je op tijd aan de bel trekt. Dan begint bij veel mensen het volgende probleem. Uit het dashboard dat wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg afleidt uit declaratiedata bleek in juli 2026 dat iets meer dan de helft van de mensen binnen de Treeknorm kan starten met een behandeling. De Treeknorm is de maximale aanvaardbare wachttijd in de Nederlandse gezondheidszorg voor niet-spoedeisende zorg, en voor de ggz ligt die op veertien weken. Ongeveer 80 procent start binnen een half jaar. Ongeveer 5 procent wacht langer dan een jaar.

Even eerlijk zijn: coaching is geen ggz-behandeling. Heb je een depressie, een angststoornis of andere klachten waarvoor een diagnose nodig is, dan hoor je bij je huisarts en in de ggz, en dan is die wachttijd helaas een gegeven.

Maar lang niet iedereen die vastloopt op werk heeft een diagnose nodig. Wat de meeste mensen nodig hebben is iemand die meekijkt, ruimte om te herstellen en een manier om het werk anders in te richten voordat het zover komt. Daar hoef je geen veertien weken op te wachten.

Bij ons is dat ook niet nodig. Je hebt geen verwijsbrief nodig en er is geen wachtlijst. Je laat je nummer achter, wij bellen binnen 24 uur, en meestal maak je diezelfde week kennis met een coach bij jou in de buurt. Dat gesprek kost niets en verplicht je tot niets.

Wat je deze week kunt doen

  • Zet op papier sinds wanneer het duurt. Niet hoe erg het is, maar hoelang al. Dat getal maakt vaak meer indruk op jezelf dan je verwacht.
  • Neem je pauze, ook als het niet uitkomt. Werk dat niet in de tijd past wordt niet kleiner doordat jij doorwerkt.
  • Vertel één iemand op je werk waar je staat. Niet het hele verhaal, wel het begin ervan.
  • Laat er iemand met je meekijken als je slaap of je gezondheid eronder lijdt. Ook als je nog gewoon aan het werk bent.

Je doel is niet om dit nog een half jaar vol te houden. Je doel is weer slapen, weer energie hebben en je werk aankunnen zonder dat het je hele week opeet.

Geen wachtlijst, wel iemand die deze week meekijkt

Herken je jezelf in deze cijfers? Plan je gratis intake. We bellen je binnen 24 uur en je maakt kennis met een coach bij jou in de buurt. Kosteloos en vrijblijvend.

Plan je gratis intake

Bronnen