Burn-out op het werk: jouw rechten en plichten

Je hebt je ziekgemeld. Of je overweegt het. Maar je weet niet precies waar je aan toe bent. Mag je werkgever dit weigeren? Wat gebeurt er met je salaris? En kun je ontslagen worden?

Burn-out roept veel juridische vragen op, juist op het moment dat je al overbelast bent. Dit artikel geeft je een helder overzicht van wat je rechten zijn, wat je verplichtingen zijn, en wat je kunt verwachten.

Eerst: zorg voor een officiële diagnose

Je kunt zelf het gevoel hebben dat je een burn-out hebt. Vrienden en familie zien het misschien ook. Maar juridisch gezien heb je een officiële diagnose nodig van je huisarts of bedrijfsarts. Zonder die diagnose staat je ziekte formeel niet vast en heb je geen grond voor de rechten die hieronder beschreven staan.

Een arts stelt vast of er sprake is van burn-out of overspannenheid, aan de hand van medische richtlijnen. Die diagnose is ook de basis voor een goed herstelplan. Wil je weten hoe zo'n gesprek met de huisarts verloopt? Lees dan meer over hoe lang je niet kunt werken bij burn-out en wat de stappen daarna zijn.

Je recht op ziekmelden

Je werkgever mag je ziekmelding niet weigeren. Dat is een wettelijk recht. Twijfelt je werkgever aan je klachten, dan kan hij een bedrijfsarts inschakelen. Die bedrijfsarts is de enige die mag beoordelen of je in staat bent te werken.

Neemt je werkgever je niet serieus? Geef dan schriftelijk aan dat je je ziekmeldt en dat je een bedrijfsarts wilt spreken. Je werkgever is verplicht daarvoor te zorgen. Ben je het niet eens met het oordeel van de bedrijfsarts? Dan heb je recht op een second opinion bij een andere bedrijfsarts.

Overigens geldt dit ook als je uitvalt door een arbeidsconflict. Stress door een conflict met je werkgever kan leiden tot serieuze klachten: slechte slaap, uitputting, concentratieproblemen. Ook dan heb je het recht je ziek te melden. De bedrijfsarts beoordeelt vervolgens of er sprake is van ziekte, van een conflict, of van beide. Meer over ziekmelden bij stress lees je in ons aparte artikel hierover.

Loondoorbetaling: wat kun je verwachten?

Bij een vast contract is je werkgever verplicht je loon twee jaar lang door te betalen. In het eerste jaar ontvang je minimaal 70% van je salaris. Wat er daarna precies geldt, hangt af van je cao of arbeidsovereenkomst.

Na die twee jaar stopt de loondoorbetalingsplicht. Het UWV beoordeelt dan of je recht hebt op een WIA-uitkering. Komt er ook een arbeidsconflict bij kijken? Dan geldt loondoorbetaling alleen als je werkgever aantoonbaar schuld heeft aan het conflict.

Elke maand dat je wacht met hulp zoeken, kan het herstel langer duren. Burn-out wordt dieper geworteld naarmate de spanning langer aanhoudt. Dat is geen reden voor paniek, maar wel een reden om niet te lang te blijven afwachten.

Je re-integratieplicht: meewerken is verplicht

De Wet verbetering poortwachter verplicht je actief mee te werken aan je re-integratie. Dat klinkt zwaar, maar in de praktijk betekent het vooral: in overleg blijven met je werkgever en de arbodienst, en stap voor stap kijken wat je kunt oppakken.

Herstel van burn-out verloopt globaal in drie fasen. Eerst heb je rust nodig en ben je niet inzetbaar. Dan ga je onderzoeken wat de spanning heeft veroorzaakt en zoek je naar oplossingen. In de derde fase ga je die oplossingen uitvoeren en bouw je je werk geleidelijk weer op.

Re-integratie begint bij je eigen functie, eventueel met aanpassingen. Lukt dat niet, dan wordt passend werk gezocht bij dezelfde werkgever. Is ook dat niet mogelijk, dan volgt re-integratie bij een andere werkgever. Veel van onze cliënten willen in eerste instantie zo snel mogelijk weer aan de slag. Een van de dingen die coaches in onze praktijk regelmatig doen, is helpen om dat tempo te bewaken zodat een terugval wordt voorkomen.

Werk je onvoldoende mee aan re-integratie? Dan mag je werkgever de loonbetaling opschorten of stopzetten. Omgekeerd: werkt je werkgever niet mee, dan riskeert hij een loonsanctie en moet hij ook het derde ziektejaar betalen.

Ontslag tijdens burn-out

In principe mag je niet worden ontslagen zolang je ziek bent. Die ontslagbescherming geldt de eerste twee jaar. Je werkgever kan wel toestemming krijgen voor ontslag als je je re-integratieverplichtingen niet nakomt.

Overweeg je zelf ontslag te nemen? Doe dat dan niet tijdens je burn-out. Je verliest daarmee je recht op een uitkering. Wacht liever tot je in de derde fase van herstel zit en bespreek dan eventueel een vaststellingsovereenkomst. Zo behoud je je rechten én heb je een reëler beeld van wat je wilt.

Aansprakelijkheid van je werkgever

Je werkgever is wettelijk verplicht maatregelen te nemen om burn-out te voorkomen. De Arbowet schrijft voor dat werkgevers beleid moeten voeren om psychosociale arbeidsbelasting te beperken. Meer over hoe dat er in de praktijk uitziet, lees je in ons artikel over prestatiedruk op de werkvloer.

Heeft je werkgever duidelijke signalen genegeerd? Dan kan de rechter hem aansprakelijk stellen voor de financiële schade van je burn-out. Je moet dan wel aantonen dat er een direct verband is tussen je werk en je klachten, en dat jij tijdig aan de bel hebt getrokken. Dit is juridisch complex. Raadpleeg bij twijfel een arbeidsrechtadvocaat of vakbond.

Wij helpen bij het herstel van de stress- en burn-outklachten zelf. De juridische afwikkeling is aan advocaten en het UWV. Maar de klachten die je overhoudt na een conflict of jarenlange overbelasting? Daar zijn onze coaches voor.

Stel je voor: over een paar maanden weet je precies waar je aan toe bent, heb je je herstel goed opgepakt en werk je gestaag terug naar een situatie die wél houdbaar is. Veel van onze cliënten beschrijven dat als het moment waarop ze weer grip voelen op hun eigen leven. Dat begint met een eerste stap zetten.

Bronnen

• Second opinion bij de bedrijfsarts (Arboportaal, 2024)