Het is woensdag. Je staat op van je bureau en ineens draait alles. Je wordt licht in je hoofd, je ziet vlekken en je moet je vasthouden. Je denkt: wat gebeurt er met me? Dit overkomt meer mensen dan je denkt, en stress speelt vaker een rol dan verwacht.

Je vraagt je misschien af of je iets ernstigs mankeert. Soms is dat zo. Maar als de huisarts niets vindt, is de kans groot dat langdurige spanning de boosdoener is. En dat is iets waar je wél wat aan kunt doen.

Persoon die zich vasthoudt aan een muur door duizeligheid

Wat gebeurt er in je lichaam als je flauwvalt?

Flauwvallen, medisch ook wel vasovagale syncope genoemd, ontstaat door een plotse daling van je bloeddruk. Daardoor krijgen je hersenen even te weinig bloed en zuurstof, en val je bewusteloos.

Het duurt meestal maar een paar minuten. Zodra je plat ligt, stroomt het bloed weer naar je hoofd en kom je bij. Het is eigenlijk een beschermingsreactie van je lichaam. Niet prettig, maar wel doelgericht.

Flauwvallen is in de meeste gevallen onschuldig. Het risico zit hem niet in het bewustzijnsverlies zelf, maar in de val die erop volgt. Snijden, stoten, of flauwvallen achter het stuur: dat zijn de gevaren om rekening mee te houden.

Kan stress je echt doen flauwvallen?

Ja, maar de relatie is subtieler dan je denkt. Bij gewone stress gaat je bloeddruk juist omhoog. Je hartslag stijgt, je lichaam staat op scherp. Dat maakt flauwvallen dan eigenlijk minder waarschijnlijk.

Toch zijn er situaties waarin stress of angst wél leidt tot flauwvallen. Dat gebeurt bij een zogenaamde schrikreactie: een plotselinge, heftige reactie op iets schokkends, zoals het zien van bloed. Op zo'n moment wordt de parasympathicus geactiveerd. Je hartslag en bloeddruk dalen juist snel, en dán kun je flauwvallen.

Daarnaast speelt lichamelijke uitputting een grote rol. Bij langdurige stress, overspanning of burn-out eet en slaap je slechter. Je lichaam raakt uitgeput. En een uitgeput lichaam is kwetsbaarder voor alles, inclusief flauwvallen. Als je herkent dat je emotioneel uitgeput bent, is dat een serieus signaal om niet te negeren.

Flauwvallen door stress gaat ook vaak gepaard met andere lichamelijke klachten. Denk aan hartkloppingen, trillen of beven en symptomen die sterk lijken op een paniekaanval. Die klachten kunnen op hun beurt weer voor meer angst zorgen, en zo kom je in een vicieuze cirkel terecht.

Herken je deze klachten? Een coach kan je helpen de cirkel te doorbreken. Vrijblijvend, geen verkooppraatje.

Plan een gratis kennismaking

Herken de waarschuwingssignalen

Je lichaam kondigt flauwvallen bijna altijd aan. Soms heb je minuten, soms maar een paar seconden. Leer deze signalen herkennen:

Infographic met zes waarschuwingssignalen die kunnen optreden vlak voor het flauwvallen
Figuur 1. Deze zes signalen kondigen flauwvallen aan. Hoe eerder je ze herkent, hoe meer tijd je hebt om in te grijpen.

Voel je één of meer van deze signalen? Reageer dan snel. Ga liggen met je benen omhoog, of ga gehurkt zitten en span je been- en bilspieren op. Zo help je het bloed terug naar je hoofd stromen.

Aanhoudende of plotselinge klachten zonder duidelijke oorzaak? Laat het altijd eerst door je huisarts beoordelen. Flauwvallen kan ook een medische oorzaak hebben die behandeling vraagt.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Val je regelmatig flauw, of heb je vaak het gevoel dat het gaat gebeuren? Ga dan naar de huisarts. Altijd. Mogelijke oorzaken als bloedarmoede, een hartprobleem of een lage bloeddruk moeten eerst worden uitgesloten.

Vindt de arts niets? Dan wijst dat vaak in de richting van stress of chronische spanning. Dat is geen geruststellende uitkomst, maar wél een aanknopingspunt. Want stress is iets waar je actief mee aan de slag kunt.

De oorzaak aanpakken: stress verminderen

Flauwvallen bestrijden zonder de oorzaak aan te pakken is dweilen met de kraan open. Als stress de kern is, moet je daar iets aan doen.

Dat begint met je basisbehoeften serieus nemen. Slaap voldoende. Beweeg regelmatig, want beweging verlaagt het cortisolniveau in je bloed en versterkt je hart en bloedvaten. Eet gevarieerd, drink genoeg water en let op je ijzerinname. IJzertekort is een veelvoorkomende oorzaak van uitputting en kan flauwvallen in de hand werken.

Stel je voor: over een paar weken sta je op van je stoel en je hoeft je nergens aan vast te houden. Je hoofd is helder. Je slaapt weer. Dat is wat herstel er in de praktijk uitziet voor veel mensen die bij ons langskomen.

Veel van onze cliënten zijn mensen die gewend zijn door te gaan. Ze merken pas dat het echt mis is als hun lichaam stop zegt. Als flauwvallen of duizeligheid het sein is dat jou wakker schudt, is dat een kans om iets te veranderen. Elke maand dat je stress negeert, zit de spanning dieper. Herstel duurt dan langer en kost meer energie.

Wij zijn coaches, geen psychologen of therapeuten. We behandelen geen medische oorzaken. Maar als stress of burn-out de kern is van wat je ervaart, helpen we je daar graag bij. Als je wilt weten waar je staat, kun je ook ons gratis e-book over het herkennen van een burn-out downloaden als eerste stap.

Vastzittend in een patroon van uitputting en spanning? Onze 50+ ervaren coaches helpen je graag verder. Geen verplichtingen, gewoon een eerlijk gesprek.

Bespreek je situatie

Klaar voor een eerste stap?

Een vrijblijvend adviesgesprek kost je niets en verplicht je tot niets. We luisteren naar jouw situatie, koppelen je aan een passende coach en jij beslist daarna zelf of coaching past. Met 10+ jaar ervaring helpen we mensen elke week opnieuw weer in beweging.

Plan een vrijblijvend adviesgesprek

Bronnen