Je werkt al de hele dag. Het project is klaar, maar niemand zegt iets. Dan loopt een collega langs en zegt: "Goed gedaan, ik zag hoeveel moeite je erin hebt gestoken." Je voelt je schouders zakken. Iets ontspant.
Dat is de kracht van een compliment. Niet omdat het probleem ineens weg is. Maar omdat je je gezien voelt.
We geven ze te weinig. Te druk, te bang om overdreven over te komen, te gewend geraakt aan oppervlakkige interacties. En dat is jammer, want onderzoek laat zien dat oprechte complimenten echte effecten hebben op ons welzijn.
Waarom geven we zo weinig complimenten?
Het is niet dat mensen het niet willen. Maar er zijn een paar dingen die ons tegenhouden.
Social media heeft communicatie snel en oppervlakkig gemaakt. Een like is makkelijker dan een oprecht woord. En in een omgeving vol emotionele onbereikbaarheid raken we soms het contact kwijt dat nodig is om elkaar echt te zien.
Daar komt bij dat we het soms gewoon vergeten. Stress en drukte zorgen ervoor dat we op de automatische piloot lopen. We denken wél dat iemand goed werk levert, maar we zeggen het niet.
En soms is er een stukje onzekerheid. Wat als het raar overkomt? Wat als het als vleierij wordt gezien? Die twijfel houdt ons klein.
Wat een compliment doet met de ontvanger
Een oprecht compliment is geen luchtig gebaar. Het heeft meetbare effecten op ons brein en ons gevoel.
Wanneer iemand een compliment ontvangt, stimuleert dat de aanmaak van serotonine en oxytocine. Dat zijn stoffen die worden geassocieerd met geluk en verbinding. Het gevoel van waardering dat daaruit voortkomt, helpt om stresshormonen zoals cortisol te verlagen.
Dat klinkt technisch, maar je kent het uit eigen ervaring. Na een oprecht compliment voel je je lichter. Minder gespannen. Meer gemotiveerd om door te gaan. En voor mensen die al te maken hebben met stress of zich constant onvoldoende voelen, kan dat kleine moment van erkenning meer betekenen dan je denkt.
Bij mensen die kampen met patronen rondom manipulatief gedrag of gaslighting in relaties, is oprechte waardering soms zelfs onwennig. Ze zijn het niet gewend. Dat zegt iets over hoe zeldzaam echte erkenning soms is.
Herken je dat je je weinig gezien of gewaardeerd voelt, en merk je dat dit stress oplevert? Een vrijblijvend kennismakingsgesprek kan helpen om te onderzoeken waar dat vandaan komt.
Plan een gratis kennismakingWat het geven van een compliment met jou doet
Het interessante is: complimenten geven werkt ook voor jezelf.
Mensen die regelmatig waardering uitspreken, voelen zich gelukkiger en meer verbonden met anderen. Niet omdat ze van nature aardiger zijn, maar omdat het geven van een oprecht compliment positieve emoties in gang zet. Je focust even op wat goed is. Op wat je waardeert. Dat verandert iets in hoe je naar de dag kijkt.
Op de werkvloer heeft dat ook tastbare effecten. Teams waar collega's elkaar regelmatig complimenteren presteren beter. Niet omdat complimenten prestaties automatisch verhogen, maar omdat mensen zich gewaardeerd voelen en daardoor meer bereid zijn zich in te zetten.
Zo geef je een compliment dat écht aankomt
Er is een verschil tussen "goed gedaan" en een compliment dat iemand onthoudt. Dat verschil zit in specificiteit en oprechtheid.
Wees specifiek. Zeg niet "je bent geweldig", maar zeg wat je precies hebt gezien. "Ik zag hoe kalm je bleef toen het project dreigde mis te gaan. Dat heeft echt verschil gemaakt." De ander voelt dat je het meent, omdat je iets concreets benoemt.
Complimenteer de inzet, niet alleen het resultaat. Resultaten zijn niet altijd maakbaar. Maar de moeite die iemand heeft gedaan, de doorzetting, de manier waarop iemand met moeilijkheden omging: dat is wat mensen motiveert. "Ik waardeer hoe geduldig je bent gebleven" zegt meer dan "het is goed geworden."
Kies het juiste moment. Een compliment na een zware dag of midden in een stressvolle periode landt anders dan een automatische reactie. Als iemand net door een moeilijke situatie is gegaan, is dat precies het moment waarop een woord van erkenning het meest aankomt.
Pas op voor het omgekeerde. Complimenten die er te dik bovenop liggen of duidelijk strategisch zijn, wekken wantrouwen. Geef ze omdat je iets echts ziet. Niet om iets terug te krijgen. Wie in patronen van codependentie zit, herkent dat onderscheid maar al te goed.
Voel je dat er in jouw omgeving te weinig ruimte is voor echte verbinding, en kost dat je energie? We helpen al 10.000+ mensen bij stress- en burn-outklachten. Geen verkooppraatje, een eerlijk gesprek over jouw situatie.
Bespreek je situatieComplimenten en stress: het verband
Veel mensen die bij ons aankloppen voor stresscoaching, vertellen dat ze zich langdurig niet gezien of gewaardeerd voelen. Op het werk, thuis, in relaties. Dat gevoel van onzichtbaarheid is een chronische stressfactor die langzaam uitput.
Complimenten zijn daarin geen oplossing, maar ze zijn wel een signaal. Ze laten zien dat iemand aanwezig is. Dat jij ertoe doet. En in omgevingen waar dat ontbreekt, of waar hoog empathische mensen zichzelf voortdurend wegcijferen, stapelt die leegte zich op.
Elke week dat je in een omgeving doorbrengt waar je je niet gewaardeerd voelt, kost energie. Kleine veranderingen in hoe je communiceert, zowel wat je geeft als wat je toelaat te ontvangen, kunnen dat patroon langzaam doorbreken.
Wij zijn coaches, geen therapeuten. Problemen in relaties of diepere patronen rondom erkenning en zelfwaarde zijn het terrein van psychologen en therapeuten. Maar de stress en uitputting die daardoor ontstaan? Daar helpen we je graag mee.
Klaar voor een eerste stap?
Een vrijblijvend adviesgesprek kost je niets en verplicht je tot niets. We luisteren naar jouw situatie, koppelen je aan een passende coach en jij beslist daarna zelf of coaching past. Met 10+ jaar ervaring helpen we mensen elke week opnieuw weer in beweging.
Plan een vrijblijvend adviesgesprekBronnen
- A Neuropsychological Exploration of Compliments and Their Effects on Self-Esteem and Motivation (PubMed, Murayama et al., 2011)
Geschreven door
Team Meulenberg Training & Coaching
Achter Team Meulenberg Training & Coaching staat een landelijk netwerk van professioneel opgeleide stress- en burn-outcoaches. In ruim tien jaar hebben we meer dan 10.000 mensen door heel Nederland begeleid, terug naar rust, energie en werkplezier, met een aanpak die bewegen in de natuur combineert met persoonlijke begeleiding.
Onze coaches zijn opgeleid en gecertificeerd in onder meer stress- en burn-outcoaching en oplossingsgerichte coaching, en werken vanuit jarenlange praktijkervaring met mensen die vastliepen en weer in balans kwamen. Lees meer over ons team en onze werkwijze.
Veelgestelde vragen
Blijf je na het lezen met vragen zitten? Dit zijn de antwoorden die anderen op weg hielpen.
Ja, als ze niet oprecht zijn of te dik aangezet worden. Complimenten die overdreven of duidelijk strategisch klinken, wekken eerder wantrouwen dan waardering. De hoeveelheid is dus minder belangrijk dan de oprechtheid. Geef een compliment omdat je echt iets ziet dat je waardeert, niet omdat je iets terug wilt of gewoon aardig wilt overkomen. Kwaliteit en timing werken beter dan frequentie.
Dat komt vaak doordat je het simpelweg niet gewend bent. Mensen die weinig oprechte erkenning krijgen, bijvoorbeeld in situaties met manipulatief gedrag of wegcijferend gedrag, reageren soms onwennig op waardering. Dat zegt niets over jou, maar laat zien hoe zeldzaam echte erkenning in jouw omgeving is geweest. Hoe vaker je oprechte complimenten ervaart, hoe natuurlijker het meestal gaat aanvoelen.
Ja, juist dan kan het veel doen. Een compliment stimuleert stoffen als serotonine en oxytocine, die geluk en verbinding oproepen en stresshormonen zoals cortisol helpen verlagen. Voor iemand die al te maken heeft met stress of zich vaak onvoldoende voelt, kan een moment van oprechte erkenning meer betekenen dan het lijkt. Het lost de onderliggende stress niet op, maar geeft wel een moment van verlichting.
Begin met bewust waardering te geven aan anderen, want dat werkt ook voor jezelf en zet positieve emoties in gang. Kijk daarnaast eerlijk naar je omgeving: structureel gebrek aan erkenning op werk of in relaties is een chronische stressfactor die energie kost. Als dat langdurig speelt en je merkt dat het je uitput, kan een vrijblijvend kennismakingsgesprek helpen om te onderzoeken waar die stress vandaan komt en wat je eraan kunt doen.
Ja, teams waarin collega's elkaar regelmatig oprechte complimenten geven, presteren vaak beter. Dat komt niet doordat complimenten automatisch resultaten verbeteren, maar doordat mensen zich gewaardeerd voelen en daardoor meer bereid zijn zich in te zetten. Specifieke complimenten over inzet, doorzettingsvermogen of aanpak werken daarbij sterker dan algemene opmerkingen over het eindresultaat.
